Patron Szkoły Podstawowej

Patron Szkoły Podstawowej

ŚW. JAN KANTY

 

kanty

Jan urodził się w Kętach, miasteczku na Pogórzu Karpackim, położonym w połowie drogi z Bielska do Wadowic. Jego rodzice byli prawdopodobnie zamożnymi mieszczanami, gdyż przy opłacie czesnego w Akademii Krakowskiej nie korzystał z żadnych ulg. Po czterech latach nauki uzyskał tytuł mistrza sztuk wyzwolonych obejmujących różne dziedziny wiedzy – od astronomii po gramatykę. Mógł więc studiować filozofie, teologie czy prawo. Młody Jan opuścił jednak Akademię i wkrótce przyjął święcenia kapłańskie. Możliwe, że w owym czasie odbył pieszą pielgrzymkę do Jerozolimy.

Od 1420 roku, przez dziewięć lat kierował szkołą klasztorną w Miechowie. Po pobycie w Akademii Krakowskiej dla jego żywego intelektu musiała być to rudna próba. Dlatego też, jak sam stwierdził: „dla uniknięcia nudy i próżnowanie”, zajął się przepisywaniem ksiąg teologicznych. Prace kontynuował także po powrocie do Krakowa, co pozwoliło mu na zgromadzenie sporej biblioteki. Podjęte w 1429 roku wykłady na wydziale sztuk wyzwolonych łączył ze studiami teologicznymi , które zajęły mu 14 lat. Prawdopodobnie, jak inni profesorowie o owych czasach, zrezygnował z kosztownej promocji doktorskiej. Był cenionym wykładowcą, również ze względu na życzliwość w stosunku do studentów, których nierzadko wspomagał materialnie. Nie pozostawił po sobie żadnych traktatów naukowych. O jego wybitnej umysłowości świadczą głownie komentarze i uzupełnienia do pisanych dzieł.

Poza pracą duszpasterską mistrz Jan wiele czasu poświęcał kazuistyce, tj. rozwiązywaniu konkretnych problemów teologiczno-moralnych, z którymi zwracali się do niego spowiednicy, a często także kurie biskupie. W swych orzeczeniach szczególnie surowo traktował grzechy przeciw prawdzie, w tym zdradę małżeńską. Zalecał księżom, aby cudzołożnikom nakładać „ nie pięć, czy się siedem, czy nawet pięćdziesiąt dni, ale siedmioletnią pokutę” . Zaznaczał jednak, by – jeśli grzesznik jest skruszony – postępować „bardziej miłosiernie ze względu na kruchość natury ludzkiej”. Jan Kanty pełnił swe uniwersyteckie obowiązki niemal do końca życia. Zmarł w wieku 83 lat w wigilię Bożego Narodzenia 1473 roku. Mimo niezwykle silnego kultu został beatyfikowany dopiero w 1680 roku, a kanonizowany w 1762 roku. Jest patronem uczonych i studentów.

W ikonografii zazwyczaj jest przedstawiany w stroju profesorskim (toga i biret), z krzyżem i różańcem w ręku.

Kościół oddaje cześć świętemu 20 października.

Umiłowanie prawdy, dobroć i miłosierdzie Świętego sprawiły, że powstało o nim wiele legend. Można jednak przypuszczać, że w rzeczywistości jego pracowite życie było znacznie mniej barwne. Oto jedna z nich : Podczas jednej z pielgrzymek został napadnięty przez rozbójników, którzy zgodzili się puścić go wolno, jeśli zostawi im wszystkie pieniądze. Jan Kanty dał im sakiewkę i ruszył dalej. Po drodze przypomniał sobie o monetach zaszytych w płaszczu. Aby nie złamać danego słowa, zawrócił i oddał je zbójcom.